همان كسى كه با تو عداوت دارد مانند يك دوست صميمى خواهد شد ولى اين روش را جز شكيبايان و جز افرادى كه داراى بهرهء بزرگ اخلاقى هستند نميتوانند داشته باشند . شورى 36 تا 42 وَ إِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ الى قوله تعالى وَ الَّذِينَ إِذا أَصابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُونَ . وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ . وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولئِكَ ما عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ . إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَظْلِمُونَ النَّاسَ وَ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ . وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ . هنگامى كه بخشم آمدند طرف را مىبخشند آنجا كه فرموده و آنان كه موقع ستمگرى ستمگران انتقام ميگيرند . كيفر بدى همانند آن بدى است و كسى كه عفو و گذشت كند و صلح و مصالحه نمايد پاداش او بر خدا است كه خدا ستمكاران را دوست نميدارد . و كسى كه پس از ستم ديدن انتقام خود را بگيرد اشكالى ندارد و نبايد ديگران به او اعتراض كنند . همانا كسانى كه بمردم ستم ميكنند و بدون اينكه حقى داشته باشند در روى زمين جور و ظلم ميكنند بايد مورد اعتراض و حمله قرار گيرند كه آنها مستحق عذاب دردناكى هستند و كسى كه صبر و گذشت داشته باشد اين عمل نشانهء استوارى كارها است . زخرف 90 فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَ قُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ . از آنها گذشت كن و سلام بگو به زودى ميدانند و مطالب را مىفهمند . جاثيه قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْماً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ . بگو بمؤمنين آن كسانى را كه اميدى به ايام اللَّه ( روز ظهور قدرت الهى ) ندارند مورد عفو قرار دهند تا خدا جزاى هر گروهى را مطابق عملشان بدهد . تغابن 15 وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ اگر عفو و گذشت داشته باشيد و ببخشيد خدا هم بخشندهء مهربان است . مزمل وَ اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ اهْجُرْهُمْ هَجْراً جَمِيلًا بر گفتار ناهنجار آنها صبر كن و بطريق خوب و زيبائى از آنها دورى كن و آنها را دور كن . تفسير - فاعفوا و اصفحوا - گفته شده معناى عفو كيفر نكردن در مقابل گناه - و معناى صفح توبيخ و سرزنش نكردن است . حتى يأتي اللَّه بامره يعنى تا وقتى كه دستور كشتن كفار در فتح مكه فرا رسد . و الكاظمين الغيظ . آيه قبل چنين است وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ . الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ . سرعت كنيد به طرف بخشش پروردگار و بشتابيد بسوى بهشتى كه وسعتش به مقدار آسمانها و زمين است كه براى اهل تقوى آماده شده آنان كه در مواقع آسايش و مشكلات انفاق مينمايند يعنى در تمام حالات انفاق ميكنند آنچه را كه براى آنها ميسر است كم يا زياد و الكاظمين الغيظ